Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδέονται με καρκίνο, καρδιαγγειακά και αυξημένη θνησιμότητα
Τους κινδύνους επισημαίνει η παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο Πρακτορείο FM. Όπως εξηγεί, επικαλούμενη μεγάλες μετα-αναλύσεις, οι επιπτώσεις στην υγεία είναι ευρύτερες από εκείνες που συνδέονται αποκλειστικά με την παχυσαρκία.
Υπάρχει, ωστόσο, και ένα ενθαρρυντικό στοιχείο: ακόμη και μια σχετικά μικρή αλλαγή στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες μπορεί να έχει θετική επίδραση. Σε μελέτη με περισσότερους από 300.000 Ευρωπαίους, η αντικατάσταση του 10% της ημερήσιας πρόσληψης επεξεργασμένων και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα συσχετίστηκε με χαμηλότερη θνησιμότητα.
Από την παχυσαρκία στον διαβήτη και τα καρδιαγγειακά νοσήματα
Η σύσταση των προϊόντων, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο έχουν υποστεί επεξεργασία, παίζουν σημαντικό ρόλο στην επίδρασή τους στον οργανισμό. Οι πρόσθετες ουσίες και τα συστατικά τους μπορούν να αυξήσουν τη θερμιδική πρόσληψη, διευκολύνοντας την αύξηση του σωματικού βάρους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατανάλωσή τους από μικρή ηλικία, καθώς και η σύνδεσή τους με την παιδική παχυσαρκία, ένα πρόβλημα που αφορά έντονα και την Ελλάδα.
Όπως αναφέρει η καθηγήτρια, οι πιθανοί μηχανισμοί επιβάρυνσης της υγείας είναι πολλοί. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται διαταραχές στη λειτουργία της ινσουλίνης και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη, δυσλιπιδαιμίας, υπέρτασης και λιπώδους ήπατος.
Οι συγκεκριμένες καταστάσεις επιβαρύνουν συνολικά τον οργανισμό και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Παράλληλα, ένα διατροφικό πρότυπο με υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων προϊόντων μπορεί να συνυπάρχει με άλλες επιβαρυντικές συνήθειες, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, οι διαταραχές ύπνου και το αυξημένο άγχος.
Ποια τρόφιμα θεωρούνται υπερεπεξεργασμένα
Πρόκειται για βιομηχανικά παρασκευάσματα που έχουν υποστεί εκτεταμένη επεξεργασία και περιλαμβάνουν διάφορες προσθήκες συστατικών.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι:
Συσκευασμένα κρουασάν και κέικ.
Μπισκότα και άλλα συσκευασμένα γλυκά.
Γαριδάκια, πατατάκια και διάφορα αλμυρά σνακ.
Αναψυκτικά.
Προϊόντα με μεγάλη διάρκεια συντήρησης και σύνθετη βιομηχανική επεξεργασία.
Η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου διευκρινίζει, πάντως, ότι δεν είναι όλα τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα εξίσου επιβαρυντικά. Σημασία έχει και η συχνότητα με την οποία καταναλώνονται, καθώς και η θέση που καταλαμβάνουν στο καθημερινό διαιτολόγιο.
Γιατί μπορεί να τρώμε περισσότερο χωρίς να χορταίνουμε
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι η επίδραση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στην όρεξη και στο αίσθημα κορεσμού.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια, η σύνθεσή τους μπορεί να ευνοεί την αυξημένη κατανάλωση, χωρίς να δημιουργείται αντίστοιχα έντονο αίσθημα πληρότητας.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζουν και οι φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στον κορεσμό και αποτελούν βασικό στοιχείο μιας ισορροπημένης διατροφής. Πολλά υπερεπεξεργασμένα προϊόντα περιέχουν μικρές ποσότητες φυτικών ινών, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει τον έλεγχο της ποσότητας που καταναλώνουμε.
Στο ίδιο πλαίσιο, η καθηγήτρια επισημαίνει ότι χρειάζεται να συνυπολογίζονται και τα αναψυκτικά στις καθημερινές διατροφικές επιλογές.
Τι πρέπει να προσέχουμε στις διατροφικές ετικέτες
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στους διατροφικούς ισχυρισμούς που εμφανίζονται στις συσκευασίες των προϊόντων.
Ενδείξεις όπως «0% λιπαρά», «χωρίς προσθήκη ζάχαρης», «με προσθήκη πρωτεΐνης» ή βιταμινών δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα προϊόν είναι συνολικά υγιεινό.
Όπως εξηγεί η κ. Ψαλτοπούλου, η προσθήκη ενός θρεπτικού συστατικού ή η αφαίρεση κάποιου άλλου δεν εγγυώνται από μόνες τους καλύτερη διατροφική αξία.
Για τον λόγο αυτό, οι καταναλωτές χρειάζεται να εξετάζουν τη συνολική σύνθεση των προϊόντων και όχι να βασίζονται αποκλειστικά στις διαφημιστικές ενδείξεις της συσκευασίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος της περιεκτικότητας σε σάκχαρα και λιπαρά, αλλά και η ανάγνωση του καταλόγου των συστατικών.
Περισσότερη μεσογειακή διατροφή, λιγότερα συσκευασμένα προϊόντα
Η λύση, σύμφωνα με την καθηγήτρια, δεν είναι ο πλήρης αποκλεισμός κάθε επεξεργασμένου τροφίμου ούτε η υιοθέτηση μιας διατροφής με απόλυτες απαγορεύσεις.
Το ζητούμενο είναι να περιοριστεί η συμμετοχή των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων στην καθημερινότητα και να ενισχυθεί η μεσογειακή διατροφή.
Τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια χρειάζεται να έχουν κεντρική θέση στο καθημερινό τραπέζι, ενώ τα περισσότερο επεξεργασμένα τρόφιμα να καταλαμβάνουν μικρότερο μέρος του διαιτολογίου.
Η κατεύθυνση αυτή αφορά όλες τις ηλικίες, από τα παιδιά και τους εφήβους έως τους ενηλίκους, με στόχο τη διατήρηση καλύτερης υγείας, περισσότερα χρόνια ζωής και λιγότερες ασθένειες.
Ποια είναι η αντίδρασή σας;
Μου Αρέσει
0
Δεν Αρέσει
0
Αγάπη
0
Αστείο
0
Ουάου
0
Λυπημένος
0
Θυμωμένος
0
