ΕΑΓΜΕ: Ανησυχία για τα υπόγεια νερά στη Θράκη λόγω ανομβρίας – Στο επίκεντρο και η νιτρορύπανση

Σημαντικές πιέσεις στα αποθέματα και στην ποιότητα των υπόγειων υδάτων καταγράφονται στην Ελλάδα, με τη Θράκη να συγκαταλέγεται στις περιοχές που επηρεάζονται από την παρατεταμένη ανομβρία. Σύμφωνα με την έκθεση της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για το 2025, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο τεσσάρων έως πέντε ετών μειωμένων βροχοπτώσεων, η οποία έχει επιπτώσεις στην αναπλήρωση των υπόγειων υδατικών αποθεμάτων.

Η εικόνα προκαλεί προβληματισμό και για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς στις περιοχές που αναφέρονται ως ιδιαίτερα επιβαρυμένες περιλαμβάνονται η Θράκη και η Μακεδονία. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ποσότητα του διαθέσιμου νερού, αλλά αφορά και την ποιότητά του, με τη νιτρορύπανση, τη θαλάσσια διείσδυση και τις ανθρωπογενείς πιέσεις να επιβαρύνουν περαιτέρω τα υπόγεια υδατικά συστήματα.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα υπόγεια νερά

Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών Ελλάδας διαθέτει 2.074 σταθμούς ελέγχου, μεταξύ των οποίων γεωτρήσεις, πηγές και φρέατα. Μέσω αυτών παρακολουθούνται 588 υπόγεια υδατικά συστήματα σε ολόκληρη τη χώρα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έκθεσης, ως προς την ποσοτική κατάσταση των υδάτων:

• Το 58,3% των σταθμών βρίσκεται σε καλή κατάσταση.
• Το 28,4% κατατάσσεται σε κακή κατάσταση.
• Για το 13,3% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.

Αντίστοιχα, ως προς την ποιοτική κατάσταση:

• Το 53,9% βρίσκεται σε καλή κατάσταση.
• Το 28,6% κατατάσσεται σε κακή κατάσταση.
• Στο 11,6% καταγράφονται υπερβάσεις που αποδίδονται σε φυσικά αίτια.
• Για το 5,9% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.

Τα ποσοστά αφορούν τους σταθμούς παρακολούθησης και όχι το σύνολο των υδάτινων αποθεμάτων ή την έκταση των περιοχών της χώρας.

Θράκη: Περιοχή που επηρεάζεται από την πολυετή ανομβρία

Η Θράκη περιλαμβάνεται στις περιοχές όπου η ΕΑΓΜΕ καταγράφει σημαντικές επιπτώσεις από την παρατεταμένη ανομβρία. Η μειωμένη αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων, σε συνδυασμό με τις αυξημένες αντλήσεις για την κάλυψη αναγκών, δημιουργεί πρόσθετη πίεση στα διαθέσιμα αποθέματα.

Η έκθεση επισημαίνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι αντλήσεις νερού ξεπερνούν τον ετήσιο ρυθμό φυσικής αναπλήρωσης των υπόγειων υδροφορέων. Πρόκειται για μια συνθήκη που επιβαρύνει τη μακροπρόθεσμη επάρκεια νερού, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη αγροτική δραστηριότητα.

Παράλληλα, η ποιότητα των υπόγειων υδάτων αντιμετωπίζει πρόσθετες πιέσεις. Τα κυριότερα προβλήματα που καταγράφονται είναι:

• Νιτρορύπανση: Επιβάρυνση των υπόγειων υδάτων σε αγροτικές περιοχές.
• Θαλάσσια διείσδυση: Είσοδος θαλασσινού νερού στους παράκτιους υδροφορείς, εξαιτίας της εντατικής άντλησης και της μείωσης των αποθεμάτων.
• Ανθρωπογενής ρύπανση: Παρουσία ιχνοστοιχείων ή οργανικών ενώσεων, με σχετικές επιβαρύνσεις να εντοπίζονται μεταξύ άλλων στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

Σε ορισμένες περιοχές, μάλιστα, οι υπερβάσεις των επιτρεπόμενων παραμετρικών τιμών συνδέονται με τη γεωλογική σύσταση του υπεδάφους.

Συνεχής παρακολούθηση των υδάτων

Η έρευνα της ΕΑΓΜΕ βασίστηκε σε τέσσερις περιόδους μετρήσεων κατά τη διάρκεια του 2025. Πραγματοποιήθηκαν 4.200 ποσοτικές μετρήσεις πεδίου, 4.850 φυσικοχημικές μετρήσεις, καθώς και χιλιάδες εργαστηριακές αναλύσεις για κύρια ιόντα, ιχνοστοιχεία, φυτοφάρμακα και διαλύτες.

Η παρακολούθηση εντάσσεται στο Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων και αποτελεί υποχρέωση της χώρας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2000/60/ΕΚ.

Η έκθεση αναδεικνύει την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων, περιορισμού των υπεραντλήσεων και προστασίας των υπόγειων υδροφορέων, καθώς η παρατεταμένη ανομβρία σε συνδυασμό με τις ανθρώπινες παρεμβάσεις δημιουργεί αυξανόμενες πιέσεις σε έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς πόρους.