ΗΠΑ: Πώς διαμορφώνεται το μέλλον της κλιματικής πολιτικής μετά τις ενδιάμεσες εκλογές

Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τις ισορροπίες στο Κογκρέσο, αλλά και την πορεία της αμερικανικής περιβαλλοντικής πολιτικής. Το ενεργειακό κόστος, οι απώλειες θέσεων εργασίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας και οι δικαστικές προσφυγές κατά των περιβαλλοντικών ρυθμίσεων, συνθέτουν ένα πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης με άμεσες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.

Εάν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις και οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων ή στη Γερουσία, θα αποκτήσουν μεγαλύτερα περιθώρια να ανακόψουν την περιβαλλοντική ατζέντα του Ντόναλντ Τραμπ και να προωθήσουν πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Αντίθετα, μια νέα επικράτηση των Ρεπουμπλικάνων θα μπορούσε να δώσει στον Αμερικανό πρόεδρο μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων για την προώθηση της στρατηγικής «drill, baby, drill» και την περαιτέρω αποδυνάμωση των περιβαλλοντικών κανόνων.

Πέρα, όμως, από την πολιτική αντιπαράθεση, η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση έχει και μια πολύ πιο πρακτική διάσταση: το κόστος της ενέργειας που πληρώνουν τα νοικοκυριά, τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται ή χάνονται και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Μια νίκη των Δημοκρατικών θα μπορούσε να ανακόψει την περιβαλλοντική ατζέντα Τραμπ

Η ανάκτηση του ελέγχου ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου δεν θα επέτρεπε στους Δημοκρατικούς να ακυρώσουν αυτομάτως τις αποφάσεις που έχει ήδη λάβει η κυβέρνηση Τραμπ. Δεν θα μπορούσαν, επίσης, να περάσουν νέα νομοθεσία χωρίς να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο προεδρικού βέτο. Θα αποκτούσαν, ωστόσο, σημαντικά εργαλεία για να περιορίσουν τις μελλοντικές κυβερνητικές πρωτοβουλίες.

Εάν αναλάβουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, θα έχουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στις συζητήσεις για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Αυτό θα μπορούσε να τους επιτρέψει να ενσωματώσουν περιβαλλοντικές προβλέψεις στα νομοσχέδια χρηματοδότησης, τα οποία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Όπως εξηγεί στον Guardian ο Μάικλ Τζέραρντ, ιδρυτής και διευθυντής του Κέντρου για το Δίκαιο της Κλιματικής Αλλαγής Sabin, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν αυτή τη διαδικασία για να προωθήσουν διατάξεις υπέρ του κλίματος, ακόμη και αν ο Αμερικανός πρόεδρος διαφωνεί με αυτές.

Παράλληλα, η πλειοψηφία στη Βουλή θα τους έδινε τη δυνατότητα να ξεκινήσουν κοινοβουλευτικές έρευνες και να ζητήσουν την προσκόμιση εγγράφων ή την κατάθεση κυβερνητικών αξιωματούχων. Αντίστοιχα, ο έλεγχος της Γερουσίας θα μπορούσε να τους προσφέρει μεγαλύτερη επιρροή στη διαδικασία διορισμού ομοσπονδιακών δικαστών και κυβερνητικών στελεχών, με πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειες για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Η ενεργειακή πολιτική επηρεάζει άμεσα τους λογαριασμούς των νοικοκυριών

Ένα από τα σημαντικότερα διακυβεύματα των εκλογών αφορά το κόστος της ενέργειας. Οι περιορισμοί στην ανάπτυξη της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας ενδέχεται να επιβαρύνουν τους καταναλωτές, καθώς περιορίζουν τις διαθέσιμες πηγές ηλεκτροπαραγωγής και τις δυνατότητες ενίσχυσης της ενεργειακής προσφοράς.

Σύμφωνα με μελέτη της Nera, οι περιορισμοί στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών εγκαταστάσεων θα μπορούσαν να αυξήσουν το συνολικό ετήσιο ενεργειακό κόστος των αμερικανικών νοικοκυριών κατά μέσο όρο 11,6 δισ. δολάρια την περίοδο 2027-2033. Το Τέξας εκτιμάται ότι θα δεχθεί τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, με τις τιμές να ενδέχεται να αυξηθούν έως και κατά 22%.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς ρεύματος. Η υποχώρηση των επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια έχει συνδεθεί και με απώλειες θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με έκθεση της E2, μιας επιχειρηματικής οργάνωσης που προωθεί την ανάπτυξη της καθαρής οικονομίας και η οποία βασίστηκε σε στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, ο κλάδος της καθαρής ενέργειας στις ΗΠΑ κατέγραψε την πρώτη ετήσια υποχώρηση της απασχόλησης μετά την πανδημία, με σχεδόν 37.000 θέσεις εργασίας να χάνονται μέσα στο προηγούμενο έτος.

Οι ψηφοφόροι ζητούν απαντήσεις για την κλιματική κρίση και το κόστος ζωής

Η κλιματική αλλαγή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τους ψηφοφόρους, ακόμη και όταν δεν αποτελεί το πρώτο θέμα στην προεκλογική τους ατζέντα. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και οι Ρεπουμπλικανοί σε πολιτείες-κλειδιά επιθυμούν να ακούν περισσότερα από τους υποψηφίους για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ένας στους τρεις Αμερικανούς έχει επηρεαστεί άμεσα από ακραία καιρικά φαινόμενα, αρκετοί υποψήφιοι αποφεύγουν να αναφερθούν ευθέως στην κλιματική αλλαγή. Η τακτική αυτή περιγράφεται ως «climate hushing», δηλαδή η αποφυγή δημόσιας συζήτησης για το ζήτημα.

Αντίθετα, ορισμένοι υποψήφιοι επιλέγουν να συνδέσουν την ενεργειακή πολιτική με θέματα που απασχολούν άμεσα τους πολίτες: τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, το κόστος ασφάλισης και την κατανάλωση ενέργειας από τα κέντρα δεδομένων. Άλλοι προβάλλουν την ανάγκη επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές, ενώ υπάρχουν και υποψήφιοι που υποστηρίζουν μια πιο ευρεία ενεργειακή στρατηγική, η οποία θα περιλαμβάνει διαφορετικές πηγές ενέργειας.

Κοινός παρονομαστής αυτών των προσεγγίσεων είναι η οικονομική προσιτότητα. Όπως επισημαίνει στο περιοδικό ΤΙΜΕ ο Τζέφρι Χέντερσον, επίκουρος καθηγητής περιβαλλοντικής πολιτικής και σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, οι υποψήφιοι επιχειρούν να εντάξουν την ενεργειακή πολιτική στη συζήτηση για το κόστος ζωής. Παράλληλα, ορισμένοι αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο τα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν το κόστος των ασφαλίστρων.

Οι μεγάλες μάχες για το κλίμα θα δοθούν και στα δικαστήρια

Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών, σημαντικές εξελίξεις για την περιβαλλοντική πολιτική των ΗΠΑ αναμένονται και στη Δικαιοσύνη. Οι περιβαλλοντικές ρυθμίσεις βρίσκονται πλέον συχνά στο επίκεντρο δικαστικών αντιπαραθέσεων, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να καταργήσει ή να αποδυναμώσει υφιστάμενους κανόνες.

Μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις αφορά την κατάργηση του λεγόμενου «endangerment finding», της επίσημης διαπίστωσης της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας (EPA) ότι η συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα απειλεί τη δημόσια υγεία. Η συγκεκριμένη διαπίστωση αποτέλεσε τη νομική βάση για την επιβολή περιορισμών στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από διάφορες πηγές.

Σημαντική θεωρείται επίσης η υπόθεση Suncor κατά Boulder, η οποία αφορά τη δυνατότητα των τοπικών αρχών της πόλης Μπόλντερ στο Κολοράντο να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από εταιρείες ορυκτών καυσίμων για τη συμβολή τους στην κλιματική κρίση. Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί κατά της πόλης, θα μπορούσε να περιοριστεί η δυνατότητα αντίστοιχων προσφυγών στο μέλλον.

Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών, επομένως, δεν θα καθορίσει από μόνο του την πορεία της αμερικανικής περιβαλλοντικής πολιτικής. Θα διαμορφώσει, όμως, τους πολιτικούς συσχετισμούς και τα περιθώρια παρέμβασης των δύο κομμάτων σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση συνδέεται όλο και πιο άμεσα με την οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος ζωής.

Με πληροφορίες από Guardian, TIME

www.ertnews.gr