Πόση πιθανή είναι η διέξοδος στο Ουκρανικό: Ο ρόλος της Ευρώπης και η στάση των ΗΠΑ

Νέες προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας που θα οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία ξεκίνησαν σήμερα στο Άμπου Ντάμπι, μεταξύ αντιπροσωπειών της Ρωσίας και της Ουκρανίας, υπό τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι συνομιλίες θα διαρκέσουν δύο ημέρες, αποτελούν τις πρώτες του είδους της από τον Φεβρουάριο και θα επικεντρωθούν στις εγγυήσεις ασφάλειας.

Ο ρόλος που αναζητούν οι Ευρωπαίοι

Η νέα αμερικανική ώθηση για μια συμφωνία κινητοποίησε Ευρωπαίους αξιωματούχους να πιέσουν για μια θέση στο τραπέζι, επιδιώκοντας τον τερματισμό της φονικότερης σύγκρουσης στην ήπειρο από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πριν από την έναρξη της κύριας συνάντησης, οι Ουκρανοί συναντήθηκαν ξεχωριστά με εκπροσώπους της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καθώς και με τους δύο Αμερικανούς απεσταλμένους, τον Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ.

Η Γαλλία δήλωσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία χωρίς την αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, και ότι αυτό απαιτεί την εμπλοκή των Ευρωπαίων.

Η Ρωσία κατέστησε σαφές ότι δεν έβλεπε θέση για τους Ευρωπαίους στη συνάντηση με τους Ουκρανούς και τους Αμερικανούς.

Την παραμονή των συνομιλιών, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον βλέπει μια «πολύ ισχυρή διάθεση» για τον τερματισμό του πολέμου και ότι και οι δύο πλευρές είναι «κουρασμένες από τις μάχες». Αφού συναντήθηκε ιδιωτικά με τον απεσταλμένο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν την περασμένη εβδομάδα στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ προέβλεψε ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να προκύψει σύντομα.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει συχνά ότι μια συμφωνία ήταν κοντά, χωρίς όμως να προκύψει κάποιο αποτέλεσμα. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις έχουν αναζωπυρωθεί τις τελευταίες εβδομάδες, μετά από μήνες κατά τους οποίους η προσοχή της Ουάσινγκτον ήταν εστιασμένη στον πόλεμο στο Ιράν.

Δημόσια, δεν υπήρξε καμία ένδειξη ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να αποσύρει την επιμονή του να παραδώσει η Ουκρανία ολόκληρη την ανατολική περιοχή του Ντονμπάς πριν μπορέσει να συναφθεί ειρηνευτική συμφωνία. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολόντιμιρ Ζελένσκι αρνήθηκε να παραδώσει εδάφη που οι δυνάμεις του πέθαναν υπερασπιζόμενες.

Οι προελάσεις των Ρώσων στο μέτωπο έχουν επιβραδυνθεί σχεδόν σε στάση φέτος, αλλά η Μόσχα σφυροκοπά ουκρανικές πόλεις και ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις σε διυλιστήρια πετρελαίου και άλλες υποδομές βαθιά μέσα στη Ρωσία.

Πηγή στη ρωσική αντιπροσωπεία δήλωσε στο Reuters ότι η Ρωσία θεωρεί πως η κύρια κατεύθυνση των συνομιλιών θα είναι η προσπάθεια διαμόρφωσης των βασικών στοιχείων ενός νέου μεταπολεμικού πλαισίου ασφαλείας για την Ευρώπη.

Ποιοι ηγούνται των διαπραγματεύσεων

Οι ΗΠΑ εκπροσωπούνται από τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, ενώ της ουκρανικής αντιπροσωπείας ηγείται ο επικεφαλής των υπηρεσιών εξωτερικών πληροφοριών της Ουκρανίας και κορυφαίος διαπραγματευτής της χώρας, Ρουστέμ Ουμέροφ.

Η Ρωσία έχει στείλει ως εκπροσώπους της τους αναπληρωτές υπουργούς Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ και Μιχαήλ Γκαλούζιν, σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Στην αντιπροσωπεία συμμετέχουν επίσης ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Ιγκόρ Κοστιούκοφ και ο εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου Γιούρι Ζιγκαρλόφσκι.

Εκπρόσωποι της ομάδας E4 – του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας – καθώς και του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται επίσης στο Άμπου Ντάμπι. Μάλιστα, είχαν συναντηθεί με τις ουκρανικές και αμερικανικές αντιπροσωπείες πριν από την έναρξη των τριμερών συνομιλιών της Τρίτης.

Γιατί αυτές οι συνομιλίες μπορεί να είναι διαφορετικές

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι συγκεκριμένες συνομιλίες πραγματοποιούνται εν μέσω μιας ανανεωμένης προσπάθειας των ευρωπαϊκών χωρών να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και για την ασφάλεια της Ευρώπης συνολικά.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά τη δήλωση του Τραμπ ότι μια νέα συμφωνία ασφαλείας για την Ουκρανία «ενδέχεται να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη».

«Εργαζόμαστε σε στενό συντονισμό με τους Ουκρανούς και στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε μια θεμελιώδη αρχή: η επιδίωξη της ειρήνης στην Ουκρανία και η ασφάλεια στην Ευρώπη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες», ανέφερε την Τρίτη το Μέγαρο των Ηλυσίων στο Παρίσι, λίγο πριν από την έναρξη των συνομιλιών.

Πόσο πιθανή είναι μια διέξοδος

Η Ευρώπη εδώ και καιρό εκφράζει επιφυλάξεις απέναντι σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, η οποία θα διαπραγματευόταν χωρίς τη δική της συμμετοχή. Από την πλευρά του, ο Ούμεροφ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ουκρανία «κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα συμμετέχει στη διπλωματική διαδικασία».

Παρότι οι βασικές διαπραγματεύσεις θα παραμείνουν τριμερείς, ο Γουίτκοφ δήλωσε την Τρίτη ότι ο ίδιος και ο Κούσνερ συναντήθηκαν με Ουκρανούς και Ευρωπαίους εταίρους, προκειμένου να συνεχίσουν τον «στενό συντονισμό των προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για μια διαρκή ειρήνη, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας».

«Οι συμμετέχοντες επαναβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση για μια ισχυρή ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας και αντίστοιχες ρυθμίσεις στη μεταπολεμική περίοδο, ενώ κατέστησαν σαφές ότι ένα ισχυρό ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της συλλογικής άμυνας στον ευρωατλαντικό χώρο», έγραψε ο Γουίτκοφ στην πλατφόρμα X.

Αυτός θα είναι ο τέταρτος γύρος τριμερών συνομιλιών. Και οι τρεις προηγούμενοι ολοκληρώθηκαν χωρίς να σημειωθεί κάποια σημαντική πρόοδος.

Η στάση των ΗΠΑ

Ενώ η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε αναδείξει τις ΗΠΑ στον μεγαλύτερο μεμονωμένο χρηματοδότη της Ουκρανίας και στον ισχυρότερο σύμμαχό της, η σχέση της κυβέρνησης Τραμπ με το Κίεβο είναι σαφώς πιο περίπλοκη.

Στις αρχές του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ ανέστειλε τη χρηματοδοτική βοήθεια προς την Ουκρανία, ενώ υπό πίεση έχει βρεθεί τις τελευταίες εβδομάδες και η υποστήριξη που εξακολουθούν να παρέχουν οι ΗΠΑ σε επίπεδο πληροφοριών και τεχνολογίας.

Τον περασμένο μήνα, ο Ζελένσκι κατηγόρησε τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας ότι δεν παρείχαν προειδοποιήσεις από τις υπηρεσίες πληροφοριών πριν από πολλαπλές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, ισχυρισμό τον οποίο διέψευσε η κυβέρνηση Τραμπ.

Τον Οκτώβριο, επίσης, περιορίστηκε η δυνατότητα της Ουκρανίας να χρησιμοποιεί το Starshield, τη στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή της υπηρεσίας Starlink του Έλον Μασκ, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας. Αυτό συνέβη όταν επιβλήθηκαν περιορισμοί στην ταχύτητα σύνδεσης των δορυφορικών τερματικών. Ο Τραμπ αρνήθηκε ότι ενέκρινε τη συγκεκριμένη απόφαση, ενώ ο Μασκ υποστήριξε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η απαγόρευση προήλθε από την κυβέρνηση Τραμπ.

Στο υπόβαθρο όλων αυτών των πρόσφατων εντάσεων βρίσκεται η ευαισθησία του Τραμπ απέναντι στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, οι οποίες εκτοξεύτηκαν λόγω του πολέμου με το Ιράν και συνέβαλαν στη συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές της περασμένης εβδομάδας.

Ο Τραμπ έχει δείξει προθυμία να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τη Μόσχα, μεταξύ των οποίων και μία για τον εφοδιασμό των αγορών με ρωσικό ντίζελ. Πρόκειται για μια σαφή απόκλιση από την πολιτική των κυρώσεων, που αποσκοπεί στην τιμωρία και τη διεθνή απομόνωση της ρωσικής οικονομίας. Παράλληλα, άσκησε πιέσεις στον Ζελένσκι να αποδεχθεί μια βραχύβια «ενεργειακή εκεχειρία».

Με πληροφορίες από CNN, Reuters

www.ertnews.gr