«Τεχνητή Νοημοσύνη και Σύγχρονοι Πόλεμοι»: Χωρίς σημαντικό ρόλο η ΕΕ, λέει στο ΕΡΤnews ο Τάκης Ρουμελιώτης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στους κανόνες για τα θανατηφόρα αυτόνομα όπλα. Έχει μείνει πίσω στη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη από ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία, που κυριαρχούν στις διαπραγματεύσεις. Αυτό εκτιμά ο Παναγιώτης (Τάκης) Ρουμελιώτης σε αποκλειστική συνέντευξή του στο ΕΡΤnews. Η συνέχεια των συζητήσεων κρίνεται στη Γενεύη, από τις 16 έως τις 20 Νοεμβρίου.

Αφορμή της συνέντευξης, το νέο του βιβλίο «Τεχνητή Νοημοσύνη & Σύγχρονοι Πόλεμοι» (Εκδόσεις Παπαζήση), που παρουσιάστηκε στην Αθήνα με κεντρικό ομιλητή τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Η «στιγμή Χιροσίμας» για τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη, λέει, δεν έχει έρθει ακόμη. Ως τότε, διεθνής συμφωνία για τον έλεγχό της δύσκολα θα υπάρξει.

Ο χρόνος για επαλήθευση και αντίδραση σε μια επίθεση συρρικνώνεται ήδη σε δευτερόλεπτα. Με την κβαντική τεχνητή νοημοσύνη θα μηδενιστεί. Ο κίνδυνος ακούσιας κλιμάκωσης, ακόμη και πυρηνικής, θα αυξηθεί δραματικά. Η απάντηση, επιμένει, είναι διεθνείς κανόνες και ο τελευταίος λόγος στον άνθρωπο.

Για την Ελλάδα θεωρεί αναγκαίο τον εθνικό έλεγχο στα κέντρα δεδομένων και στα ξένα οπλικά συστήματα με τεχνητή νοημοσύνη, όπως τα F-35.

Ο Τάκης Ρουμελιώτης είναι ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Διετέλεσε υπουργός Εμπορίου και Εθνικής Οικονομίας, ευρωβουλευτής και εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από τον Μάρτιο του 2010 έως τον Δεκέμβριο του 2011, στην πιο κρίσιμη φάση της κρίσης χρέους.

Το βιβλίο εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη πέρασε από το επίπεδο των θεωρητικών δυνατοτήτων στο πεδίο των πραγματικών συγκρούσεων. Αφετηρία του είναι ο ανταγωνισμός των ΗΠΑ με την Κίνα και τη Ρωσία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν και τις δυνάμεις που δρουν για λογαριασμό του, τα τρία μέτωπα που ορίζει και ο υπότιτλος. Συνεχίζει την προηγούμενη μελέτη του συγγραφέα (Παπαζήσης, 2025), η οποία εξέταζε τον αγώνα ΗΠΑ και Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στην τεχνητή νοημοσύνη, και στρέφει πλέον την ανάλυση στη στρατιωτική της χρήση.

Το πρώτο μέρος αφορά τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη, τις στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων, την ανάπτυξη της σχετικής αμυντικής βιομηχανίας και τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο συγγραφέας αναλύει το αμερικανικό Project Maven, τα ισραηλινά συστήματα Habsora και Lavender και την αλγοριθμική επιτήρηση, διοίκηση και στοχοποίηση στην Ουκρανία. Το δεύτερο μέρος μεταφέρει τη συζήτηση στον κυβερνοχώρο, στις επιθετικές και αμυντικές κυβερνοεπιχειρήσεις, στην κυβερνοασφάλεια και στις προκλήσεις για το διεθνές δίκαιο.

Κατά τον Τάκη Ρουμελιώτη, η στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη συνιστά την τρίτη επανάσταση στον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου μετά την πυρίτιδα και τα πυρηνικά όπλα. Μεταβάλλει ήδη τον χαρακτήρα του πολέμου, δηλαδή την ταχύτητα, την κλίμακα και την ακρίβειά του, όχι όμως τη φύση του, που παραμένει βαθιά πολιτική. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, μας λέει, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος, όπως έδειξε η Ουκρανία, περιορίζοντας τις δυνατότητες της ρωσικής αεροπορίας και αδρανοποιώντας για μεγάλο διάστημα τον ρωσικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας. Και υποστηρίζει ότι ακόμη δεν υπάρχει πλήρης αυτονομία των οπλικών συστημάτων, ενώ οι απώλειες εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών και στις δύο πλευρές αποδεικνύουν, όπως είπε στην παρουσίαση, ότι ο πόλεμος παραμένει ανθρωποκεντρικός.

Η παρουσίαση

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επισήμανε πως η τεχνητή νοημοσύνη «κάνει τα πάντα ασύμμετρα», καθώς επιτρέπει να αντιμετωπιστούν πανάκριβα συστήματα με πολύ φθηνά μέσα. Αντίθετα, όπως σημείωσε, οι ελληνικοί εξοπλισμοί παραμένουν ακριβοί και συμβατικοί, αφού ακόμη και μια φρεγάτα με όλες τις νέες τεχνολογίες ή ένα F-35 με ενσωματωμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης είναι πανάκριβα και βαριά. Η ελληνική αμυντική σκέψη, υποστήριξε, κουβαλά ένα «γενετικό ελάττωμα», γιατί η απειλή για τη χώρα δεν ήταν ποτέ η κοινή απειλή του ΝΑΤΟ αλλά η Τουρκία, κράτος μέλος της ίδιας Συμμαχίας.

Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης διαπίστωσε πως οι σταθερές στις οποίες στηρίχθηκε η χώρα δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Ούτε η ένταξη στο ΝΑΤΟ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία χαρακτήρισε ωστόσο το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της χώρας, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ως μόνιμος μεσολαβητής στις κρίσεις του Αιγαίου προσφέρουν πλέον βεβαιότητα. Μίλησε ακόμη για απεδαφικοποίηση της κυριαρχίας και για εταιρείες που διεκδικούν ουσιαστικά κρατικότητα, με παράδειγμα τον Ίλον Μασκ και τη δυνατότητά του να ενεργοποιεί ή να απενεργοποιεί το Starlink στην Κριμαία και στο Ντονέτσκ.

Ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος ξεκίνησε από το ερώτημα που θεωρεί πυρήνα του βιβλίου, αν μπορεί ένας στρατός να βλέπει περισσότερα, να γνωρίζει ταχύτερα, να πλήττει ακριβέστερα και παρ’ όλα αυτά να μην κερδίζει τον πόλεμο. Η απάντησή του ήταν καταφατική, καθώς η πληροφορία δεν είναι γνώση, η γνώση δεν είναι κατανόηση και η κατανόηση δεν εγγυάται την ορθή απόφαση. Το διαρκές πλεονέκτημα, υποστήριξε, δεν θα ανήκει σε όποιον διαθέτει την ευφυέστερη μηχανή αλλά σε όποιον συγκροτεί τον ικανότερο οργανισμό μάθησης.

Για την Ελλάδα αναγνώρισε ως σημαντικές κατευθύνσεις το πρόγραμμα «Θώραξ», τον σχεδιασμό C5ISR και την ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων. Προειδοποίησε όμως για τον κίνδυνο να ενσωματωθούν τεχνολογίες του μέλλοντος σε οργανωσιακές αντιλήψεις του παρελθόντος.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς Ανδρέας Λιαρόπουλος ανέδειξε την ευρωπαϊκή διάσταση. Στον ανταγωνισμό της τεχνητής νοημοσύνης, όπως είπε χαρακτηριστικά, οι Ευρωπαίοι είμαστε «τρίτοι και καταϊδρωμένοι» πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Υπενθύμισε ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη δεν καλύπτει τις στρατιωτικές χρήσεις, παρότι τεχνολογίες όπως τα drones είναι διπλής χρήσης. Η στρατηγική αυτονομία, κατά τον ίδιο, δεν αφορά μόνο την παραγωγή οπλικών συστημάτων αλλά και την πρόσβαση σε δεδομένα, την υπολογιστική ισχύ και την ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών.

Η συνέντευξη στον Γιώργο Συριόπουλο

Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου, ο Τάκης Ρουμελιώτης μίλησε στο EΡTnews για όσα αναδείχθηκαν στην παρουσίαση, από τη «στιγμή Χιροσίμας» και τον κυβερνοπόλεμο έως την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και τα όρια του ανθρώπινου ελέγχου.

Κύριε Ρουμελιώτη, στο βιβλίο χαρακτηρίζετε τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη τρίτη επανάσταση στον πόλεμο μετά την πυρίτιδα και τα πυρηνικά όπλα. Τα πυρηνικά απέκτησαν κανόνες μόνον αφού ο κόσμος είδε τη Χιροσίμα. Χρειάζεται και η τεχνητή νοημοσύνη τη δική της «στιγμή Χιροσίμας» για να ρυθμιστεί;

Η στιγμή της Χιροσίμας δεν έφτασε ακόμα όσον αφορά τη χρήση της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης. Η θανατηφόρα και καταστρεπτική ισχύς της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη των πυρηνικών όπλων. Οι κίνδυνοι όμως που εγκυμονεί η στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη είναι μεγάλοι λόγω της ραγδαίας εξέλιξής της.

Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αυτοβελτιώνονται. Η σημερινή γενική τεχνητή νοημοσύνη προβλέπεται να εξελιχθεί σε υπερνοημοσύνη, δηλαδή να ξεπεράσει τις νοητικές ικανότητες του ανθρώπου, και η κβαντική τεχνητή νοημοσύνη θα αυξήσει την ταχύτητα της μηχανικής μάθησης. Όλα αυτά μαζί θα επηρεάσουν τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη και μπορούν να οδηγήσουν στην απόκτηση πλήρως αυτόνομων οπλικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, που θα περιορίσουν την εξουσία του ανθρώπου στην ενεργοποίησή τους.

Έτσι, η στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προκαλέσει ακούσιες στρατιωτικές ενέργειες που θα οδηγήσουν σε κλιμάκωση των στρατιωτικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πυρηνικών όπλων.

Η πλειονότητα της βιβλιογραφίας σας χρονολογείται από το 2024 και το 2025. Πώς γράφει κανείς για ένα πεδίο που αλλάζει ταχύτερα από τον χρόνο μιας έκδοσης; Τι έχει ήδη αλλάξει από τότε που παραδώσατε το χειρόγραφο;

Πράγματι, η βιβλιογραφία περιλαμβάνει βιβλία και άρθρα που δημοσιεύτηκαν την περίοδο 2024-2025. Αλλά στο βιβλίο αναφέρονται και άλλες πηγές, όπως η τρέχουσα ειδησεογραφία που καλύπτει τις εξελίξεις της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης και τη χρήση της μέχρι τον Ιούλιο του 2026, όταν παραδόθηκε το χειρόγραφο για εκτύπωση. Μέχρι την έκδοση του βιβλίου, τον Σεπτέμβριο του 2026, δεν έχουν αλλάξει τα δεδομένα σχετικά με τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη.

Στο πεδίο της μάχης η «υπερνοημοσύνη» ακυρώνει τον στρατηγό ή χρειαζόμαστε πλέον ένα άλλο είδος στρατηγών; Ο κ. Φενέκος θύμισε ότι κάθε αποστολή πρέπει να συνοδεύεται από τον υπέρτερο πολιτικό της σκοπό. Μπορεί ένα αυτόνομο σύστημα να ερμηνεύσει αυτόν τον σκοπό;

Όχι. Κι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα πρέπει ο άνθρωπος να διατηρήσει τον έλεγχο και να έχει τον τελευταίο λόγο όσον αφορά τη χρήση της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης.

Θέσατε το ερώτημα αν μπορεί να προκύψει δόγμα αμοιβαίας εξασφαλισμένης καταστροφής, ανάλογο με εκείνο των πυρηνικών. Αν όμως μια χώρα πειστεί ότι η ανώτερη τεχνητή νοημοσύνη της μπορεί να ακυρώσει τα αντίποινα του αντιπάλου, δεν γίνεται ο κόσμος πιο επικίνδυνος από την εποχή της ισορροπίας του τρόμου; Και όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται σε κλάσματα δευτερολέπτου, απομένει χρόνος για τον άνθρωπο που κάποτε απέτρεψε έναν πυρηνικό πόλεμο από λάθος;

Ο χρόνος επαλήθευσης μιας επιθετικής στρατιωτικής ενέργειας και της απόφασης για αντίδραση μέσω της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης συρρικνώνεται σε μερικά δευτερόλεπτα. Με την κβαντική τεχνητή νοημοσύνη ο χρόνος αυτός θα μηδενιστεί.

Επομένως, ο κίνδυνος ακούσιων στρατιωτικών ενεργειών θα αυξηθεί δραματικά, ιδίως στην περίπτωση πυρηνικών συστημάτων με ενσωματωμένη τεχνητή νοημοσύνη. Για τους λόγους αυτούς επιβάλλεται η καθιέρωση κανόνων όσον αφορά τη χρήση της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης σε διεθνές επίπεδο, καθώς και εκείνη των οπλικών συστημάτων με πλήρη αυτονομία.

Ένα βασικό ερώτημα στην εποχή των αλγορίθμων είναι αν ο κυβερνοπόλεμος μπορεί να υποκαταστήσει τον συμβατικό. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θύμισε ότι η παρέμβαση σε εκλογικές διαδικασίες, όπως στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία, λειτουργεί ήδη οιονεί πολεμικά. Μήπως ο επόμενος πόλεμος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη χωρίς να τον αποκαλούμε πόλεμο;

Ο κυβερνοπόλεμος διεξάγεται παράλληλα με τη στρατιωτική σύγκρουση στο πεδίο. Αποσκοπεί κυρίως στην εξασθένιση του αντιπάλου με κυβερνοεπιθέσεις που αποπροσανατολίζουν, αδρανοποιούν και αχρηστεύουν κρίσιμες υποδομές, παραδείγματος χάρη ενεργειακές, τραπεζικές και επικοινωνιακές. Θολώνουν δορυφόρους και drones, κατασκοπεύουν τον εχθρό, διοχετεύουν ψευδείς ειδήσεις για να κάμψουν το ηθικό του άμαχου πληθυσμού και ούτω καθεξής.

Σε περιόδους ειρήνης οι κυβερνοεπιθέσεις στοχοποιούν εκλογικές διαδικασίες και τις επηρεάζουν, ενώ περιλαμβάνουν και υποκλοπή πληροφοριών και δεδομένων, κλοπές χρημάτων και κρυπτονομισμάτων και άλλα. Ο Μπιλ Γκέιτς πιστεύει ότι οι μελλοντικοί πόλεμοι θα διεξάγονται με διάφορα κυβερνοόπλα, όπως οι κώδικες υπολογιστών, οι αλγόριθμοι και άλλα επιβλαβή συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, που θα καταστρέφουν κρίσιμες υποδομές και θα επηρεάζουν αρνητικά μεγάλες ομάδες πληθυσμού, και όχι με άρματα μάχης, βόμβες, στρατιώτες και πυρηνικά όπλα.

Η τεχνητή νοημοσύνη τρέφεται με δεδομένα, και στο βιβλίο σας κάνετε ιδιαίτερη αναφορά στα μεγάλα δεδομένα (big data). Είναι επαρκής η ελληνική συνεισφορά σε αυτά, ώστε η χώρα να χαράξει ισχυρό ψηφιακό αποτύπωμα; Ή κινδυνεύουμε να κατέχουμε τις πλατφόρμες, ενώ άλλοι ελέγχουν το λογισμικό, τα δεδομένα και τις αναβαθμίσεις τους;

Τα κέντρα δεδομένων (data centers) αποθηκεύουν δεδομένα. Αν μια χώρα δεν διαθέτει τέτοια κέντρα, αποθηκεύει τα δεδομένα της σε ξένα data centers, που ξεφεύγουν από τον έλεγχό της. Επίσης, ορισμένα οπλικά συστήματα που ενσωματώνουν τεχνητή νοημοσύνη, όπως τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, ελέγχονται από ξένα κέντρα. Για τους λόγους αυτούς επιβάλλεται ο έλεγχος των data centers σε εθνική βάση, ενώ η αγορά ξένων οπλικών συστημάτων με ενσωματωμένη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να γίνεται αφού διασφαλιστεί ο έλεγχός τους αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.

Ο καθηγητής Ανδρέας Λιαρόπουλος είπε ότι οι Ευρωπαίοι είμαστε «τρίτοι και καταϊδρωμένοι» πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα, ενώ ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη δεν καλύπτει τις στρατιωτικές χρήσεις. Μπορεί η Ευρώπη να είναι κανονιστική δύναμη σε ένα πεδίο όπου δεν είναι τεχνολογική δύναμη; Πρέπει η Ένωση να νομοθετήσει και για τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη;

Συμφωνώ με τη διαπίστωση του καθηγητή Ανδρέα Λιαρόπουλου. Με καθυστέρηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση προώθησε από το 2020 ένα δεκαετές πρόγραμμα € 20 δισ. ετησίως για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής τεχνητής νοημοσύνης. Μετά την απόφαση σχετικά με το πρόγραμμα SAFE, έχει προωθηθεί επίσης η ανάπτυξη της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης, όπως για παράδειγμα η παραγωγή του Eurodrone από τις εταιρείες Dassault Aviation, Leonardo και Airbus Defence and Space.

Από τις 16 έως τις 20 Νοεμβρίου συνέρχεται στη Γενεύη η Έβδομη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Σύμβασης για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα, η οποία θα κρίνει τη συνέχεια των εργασιών για τα θανατηφόρα αυτόνομα όπλα. Αφού, όπως είπατε, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα αντιτίθενται σε δεσμευτικούς κανόνες, ποιον ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα;

Κανέναν σημαντικό ρόλο δεν μπορεί να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς έχει καθυστερήσει στην ανάπτυξη της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, την Κίνα και τη Ρωσία, που κυριαρχούν στις σχετικές διαπραγματεύσεις.

Στο παρελθόν κάθε καινοτομία αντιμετωπιζόταν από την εξουσία ως ζήτημα πολιτικού ελέγχου. Αργότερα, με την ενδυνάμωση του οικονομικού συστήματος, γεννήθηκε το ερώτημα αν κυβερνούν πράγματι οι πολιτικοί ή αν υπερισχύουν οι άνθρωποι της οικονομίας και της αγοράς στις αποφάσεις της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Σήμερα και οι δύο αυτοί πόλοι εξουσίας μιλούν για έλεγχο της τεχνολογίας. Συμμερίζεστε αυτή την ανάγκη; Και κυρίως, τη θεωρείτε εφικτή;

Σε αντίθεση με την περίοδο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά την οποία η πολιτική εξουσία, κυρίως μέσω του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, είχε τον έλεγχο της εξέλιξης της στρατιωτικής τεχνολογίας, καθώς χρηματοδοτούσε τις εγχώριες επιχειρήσεις, σήμερα οι ιδιωτικές ψηφιακές εταιρείες ελέγχουν τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη.

Έτσι καθίσταται δυσχερέστερος ο έλεγχός της από την πολιτική εξουσία. Ειρωνεία είναι ότι η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ απορρίπτει κάθε προσπάθεια επίτευξης μιας διεθνούς συμφωνίας για την πρόληψη των κινδύνων της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης, ενώ οι εκπρόσωποι των ψηφιακών εταιρειών, όπως της OpenAI και της Anthropic, συμφωνούν με την καθιέρωση τέτοιων δικλίδων ασφαλείας. Η άποψή μου είναι ότι, όσο υπάρχουν γεωστρατηγικοί ανταγωνισμοί, θα είναι δύσκολη η επίτευξη τέτοιας συμφωνίας, πριν τουλάχιστον υπάρξει, όπως είπατε, η στιγμή της Χιροσίμας για τη στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη.

Εκπροσωπήσατε την Ελλάδα στο ΔΝΤ στην πιο κρίσιμη φάση της κρίσης χρέους. Αν οι αποφάσεις του 2010 είχαν ληφθεί με τη συνδρομή της σημερινής τεχνητής νοημοσύνης, θα ήταν καλύτερες;

Όχι. Ακόμα και αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε να προτείνει την καταλληλότερη λύση για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης χρέους του 2010, τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα των διαφόρων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα παρεμπόδιζαν την υιοθέτηση της λύσης αυτής, σε περίπτωση που δεν εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους.

Στην παρουσίαση είπατε ότι ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί να αποκαλεί την τεχνητή νοημοσύνη «υπερνοημοσύνη», αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε εκείνο το στάδιο. Είναι λοιπόν ο όρος άστοχος ή απλώς πρόωρος; Και αφού δεν μιλάμε πια για απλή βελτίωση των γλωσσικών μοντέλων αλλά για έναν ζωτικό συνεργάτη, από τον οποίο αναμένουμε καινοτόμες λύσεις ταχύτερα και ευφυέστερα από εμάς, πού τοποθετείτε το όριο;

Η υπερνοημοσύνη ορίζεται ως το στάδιο εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης κατά το οποίο η τελευταία ξεπερνά σε ικανότητες τον ανθρώπινο νου.

Σήμερα βρισκόμαστε στο στάδιο της γενικής τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή η τεχνητή νοημοσύνη εκτελεί αποστολές και λύνει προβλήματα με υπολογιστές, αλγορίθμους και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, αλλά δεν έχει ξεπεράσει τη νοητική ικανότητα του ανθρώπου. Με τη βελτίωση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, την κβαντική τεχνητή νοημοσύνη, την περαιτέρω ανάπτυξη των μικροεπεξεργαστών και άλλα, αναμένεται να φτάσουμε στο στάδιο της υπερνοημοσύνης.

Μήπως ήρθε η ώρα να αποδαιμονοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη και να την αποδεχθούμε ως λειτουργικό συνεργάτη, χωρίς τον φόβο ότι θα πλήξει τη λογοτεχνία, τη δημοσιογραφία ή γενικότερα τη δημιουργία; Ή διαβλέπετε την ανάπτυξη ενός νεωτερικού λουδιτισμού, που θα ζητά είτε συγκράτηση της τεχνολογικής ανάπτυξης είτε την πλήρη απόρριψή της;

Εάν η τεχνητή νοημοσύνη φτάσει στο στάδιο της μοναδικότητας, δηλαδή αποκτήσει και συνείδηση, όπως προβλέπουν πολλοί διακεκριμένοι επιστήμονες, τότε μπορεί να στραφεί ενάντια στα συμφέροντα των ανθρώπων και αυτοί να ζήσουν μια κόλαση. Αν όμως η τεχνητή νοημοσύνη ελεγχθεί και χρησιμοποιηθεί ειρηνικά, τότε μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων με καλύτερες ιατρικές υπηρεσίες, λιγότερες ώρες εργασίας και περισσότερο χρόνο για άλλες δημιουργικές και παραγωγικές δραστηριότητες.

www.ertnews.gr